Karta kredytowa wzbudza u ludzi mieszane uczucia. Korzystanie z niej ma swoich zagorzałych zwolenników ale również przeciwników. Niezależnie od stosunku do karty kredytowej, jest to dziś jeden z najpopularniejszych produktów bankowych, używanych przez bardzo dużą część społeczeństw rozwiniętych krajów. Skąd zatem tak duże dysproporcje w ocenie karty kredytowej przez ludzi? Czynnikiem decydującym wydaje się być w tym wypadku na pozór skomplikowana budowa tego produktu finansowego. Mówiąc wprost nie wszyscy rozumieją zasady działania karty i nie potrafią efektywnie z niej korzystać. Stąd właśnie pomysł na niniejszy poradnik, w którym przybliżę dokładnie mechanizmy działania karty kredytowej. Uważam, że warto posiąść tę wiedzę, ponieważ odpowiednio używana karta kredytowa jest bardzo korzystnym rozwiązaniem przynoszącym wymierne korzyści dla właściciela.

 

Czym jest karta kredytowa?

 Karta kredytowa w swojej fizycznej formie niczym nie różni się od zwykłej karty debetowej. Posiada chip, ma przypisany PIN, zdefiniowany okres ważności, w większości przypadków umożliwia płacenie przy użyciu systemu pay pass, pozwala również na realizację przelewów internetowych oraz wypłatę środków z bankomatu (2 ostatnie cechy nie są jednak opłacalne, ale o szczegółach później).

Czym zatem karta kredytowa różni się od tradycyjnej kary debetowej wydawanej do konta osobistego? Główną i podstawową różnicą jest źródło kapitału którym dysponujesz w ramach karty. W przypadku karty kredytowej płacisz pieniędzmi banku w ramach przyznanego limitu. W tradycyjnej karcie płatniczej korzystasz natomiast z własnych środków zgromadzonych na rachunku (dla uproszczenia pomijam w tym wypadku karty płatnicze z przyznanym limitem debetowym).

Aby otrzymać kartę kredytową niezbędne jest podpisanie umowy kredytowej z bankiem. Dlatego podobnie jak w przypadku każdego produktu kredytowego, przed uzyskaniem karty konieczna jest analiza naszej zdolności kredytowej. Po pozytywnej weryfikacji nie otrzymasz jednak konkretnej kwoty przelanej na twoje konto z koniecznością comiesięcznej spłaty w ratach, tak jak w przypadku kredytu konsumpcyjnego. Podpisanie umowy umożliwia Ci korzystanie ze środków w ramach przyznanego limitu, jednak dokładnie w takim zakresie jaki Ci odpowiada. Ty decydujesz czy wykorzystasz 20 zł, 2000zł czy zupełnie nie skorzystasz z dostępnego limitu. Ponadto spłata wykorzystanych środków na karcie kredytowej w odróżnieniu od zwykłego kredytu może być zupełnie darmowa (bez jakichkolwiek odsetek). Wynika to z najważniejszej od strony konsumenta zalety karty kredytowej – okresu bez odsetkowego.

Okres bezodsetkowy, czyli darmowy kapitał na koszt banku

Jak zawsze w przypadku pożyczania pieniędzy, od razu na myśl przychodzą nam do głowy odsetki jakie będziemy musieli zapłacić za zaciągnięte zobowiązanie. Faktycznie taka jest podstawowa zasada kredytów – pożyczone środku musimy oddać z odsetkami. Przy karcie kredytowej możemy jednak zupełnie uniknąć kosztu korzystania z pieniędzy banku. Możliwość taką daje nam okres bezodsetkowy dla transakcji bezgotówkowych (zwany czasami „grace period”). W przypadku kart kredytowych oferowanych przez banki w Polsce wynosi on zazwyczaj około 50 dni z lekkim hakiem. O ile na pozór konstrukcja okresu bezodsetkowego wydaje się nieco skomplikowana, w prostych słowach oznacza, że nawet do 50 kliku dni nie zapłacimy jakichkolwiek odsetek za pożyczone środki. Po tym okresie oddamy dokładnie taką samą kwotę, jaką wykorzystaliśmy.

Okresu bezodsetkowego nie możemy jednak liczyć osobno dla każdej dokonanej przy użyciu karty transakcji. Jeżeli „grace period” naszej karty wynosi na przykład 52 dni, to w najlepszym przypadku przez 52 dni nie zapłacimy odsetek za dokonany zakup od momentu zapłaty do momentu spłaty karty. W najgorszym wypadku okres bezodsetkowy wyniesie 32 dni. Skąd bierze się ta różnica?

Wynika to z okresu rozliczeniowego naszej karty (z reguły trwa on 30 dni). Aby uprościć zrozumienie przeanalizujmy przykładową sytuację:

Długość okresu bezodsetkowego – 52 dni
Okres rozliczeniowy karty – 30 dni
Start analizy – 1 kwietnia

Nasz okres rozliczeniowy zaczyna się dnia 1.04 i trwa 30 dni do 30.04. Przez te 30 dni uwzględnione zostaną wszystkie dokonane kartą transakcje, a na ostatni dzień okresu zostanie wygenerowane zestawienie tych transakcji. W tym zestawieniu zostanie wskazany termin spłaty zadłużenia z całego okresu. W naszym przypadku będzie to data 22.05 :

30 dni okresu rozliczeniowego + 22 dni na spłatę = 52 dni okresu bezodsetkowego

Aby uniknąć odsetek musimy zatem do 22.05 zapłacić za wszystkie transakcje dokonane naszą kartą w okresie 1.04 – 30.04. Po przekroczeniu tego terminu zaczną się nam naliczać odsetki od zadłużenia z naszego okresu rozliczeniowego.

 

Minimalna kwota spłaty karty

         Działanie według opisanego powyżej schematu pozwala nam na korzystanie ze środków banku bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Wymaga to jednak systematyczności i regularnego spłacania pełnej kwoty zadłużenia.Co jednak w sytuacji, kiedy na dzień twerminu spłaty naszego cyklu (w przykładzie – 22.05) nie będziemy mieli wystarczających środków, żeby spłacić całe zobowiązanie? W takim wypadku bardzo ważne jest dokonanie minimalnej kwoty spłaty”. Wartość ta będzie określona na wyciągu z wszystkimi płatnościami z okresu (w przykładzie 30.04). W zależności odbanku wynosi zwykle od 3 do 5 procent wykorzystanej kwoty z karty. A więc jeżeli zadłużysz swoją kartę na 2000 zł i nie będziesz jej w staniespłacić w okresie bezodsetkowym,  to minimalna kwota spłaty wyniesie od 60 do 100 złotych.Niedokonanie spłaty minimalnej powoduje niestety naliczenie dodatkowych odsetek karnych oraz dodatkowej opłaty za nieterminową spłatę. Dlatego spłaty kwoty minimalnej powinniśmy dokonywać zawsze!Oczywiście od pozostałego zadłużenia (po spłacie kwoty minimalnej) przyjdzie nam zapłacić odsetki. Liczone są za okres rzeczywistego wykorzystania kredytu. Dlatego moja rada jest taka, że jeżeli dysponujemy środkami umożliwiającymi spłatę całości zadłużenia przed upływem terminu bezodsetkowego, zdecydowanie warto to robić. Dzięki temu możemy w nieskończoność korzystać z kapitału banku bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów.  Jest to szczególnie przydatne dla osób borykających się z problemami płynności finansowej.

Jak spłacić kartę?

Każda karta kredytowa posiada swój własny numer, będący jednocześnie numerem rachunku tej karty. To właśnie na ten rachunek będziemy dokonywać przelewów w celu spłacenia zaciągniętego przez nas zadłużenia. W
momencie spłaty kwoty wykorzystanej z naszego limitu kredytowego, kwota ta automatycznie staje się dostępna do ponownego użycia. Czyli jeżeli na przykład posiadamy kartę z limitem 5000 zł, a do tej pory wykorzystaliśmy 1000 zł, to do wykorzystania pozostaje nam 4000 zł. W momencie spłaty pożyczonego 1000 zł, nasz dostępny limit na karcie automatycznie zwiększa się z powrotem do poziomu 5000 zł.

Spłaty karty kredytowej możemy dokonywać zarówno wpłatą w oddziale naszego banku jak i przelewem. Może to być przelew z dowolnego konta bankowego, niekoniecznie tego samego banku w którym mamy kartę. W takim przypadkupamiętajmy jednak o odpowiednio wczesnym zleceniu takiej spłaty. Jeżeli na przykład spłata przypada nam na 22.05 to warto zlecić przelew w przedostatnim dniu roboczym przed tym terminem. Dzięki temu będziemy
mieli pewność, że nasza spłata zostanie zaksięgowana na czas. Jeżeli posiadana karta kredytowa jest w tym samym banku, co nasz rachunek
osobisty, to możemy ustawić automatyczną spłatę karty w odpowiadającym nam zakresie. Może to być na przykład kwota minimalnej spłaty, określona
przez nas część zadłużenia (np. 40%) lub oczywiście całość. Jeżeli na naszym koncie osobistym będą zgromadzone wystarczające środku, wówczas w
ostatni dzień okresu bezgotówkowego, bank sam pobierze odpowiednią kwotę spłaty. Ustawienie automatycznej spłaty oraz zadbanie o
odpowiednią ilość środków na rachunku ustrzeże nas zatem przez przekroczeniem terminu, a więc przed jakimikolwiek odsetkami.

Karta kredytowa a konto osobiste

Posiadanie karty kredytowej w konkretnym banku zupełnie nie jest powiązane z
koniecznością posiadania w tym samym miejscu konta osobistego. W danym
banku możesz mieć otwartą tylko i wyłącznie kartę kredytową, bez żadnych
dodatkowych produktów finansowych. W większości podmiotów, wnioskując o
kartę kredytową otrzymujemy od razu dostęp do bankowości internetowej
tego banku. Logowanie jest identyczne jak w przypadku konta osobistego.
Różnica jest taka, że po zalogowaniu, w systemie widoczna jest tylko
nasza karta kredytowa.

Transakcje bezgotówkowe, a gotówkowe – różnice

Okres bezodsetkowy karty kredytowej w zdecydowanej większości przypadków
obowiązuje wyłącznie dla transakcji bezgotówkowych. Oznacza to, że
odsetki nie będą naliczane przez pewien czas w sytuacjach kiedy kartą
zapłacisz np. w kinie, sklepie, restauracji, kwiaciarni, bądź
jakimkolwiek innym punkcie handlowo usługowym. Dotyczy to również
wszystkich płatności w Internecie oraz przelewów z twojej karty
kredytowej na inne konto osobiste. W przypadku przelewów internetowych
warto jednak zwrócić uwagę, że pomimo aktywnego okresu bezodsetkowego,
transakcje takie z reguły obarczone są dodatkową prowizją.

Transakcją gotówkową jest zdarzenie w którym bezpośredni udział bierze gotówka.
Chodzi tu o wypłaty z bankomatu. Karta kredytowa oczywiście umożliwia
takie działanie, niemniej bardzo mocno odradzam tej praktyki z dwóch
powodów. Po pierwsze wypłaty z bankomatu nie podlegają bezodsetkowemu
okresowi spłaty, a co za tym idzie odsetki będą liczone od razu od dnia
pobrania pieniędzy. Po drugie w przypadku korzystania z bankomatu
zostanie nam naliczona prowizja od wypłaty. Jej wysokość zależy od
wypłacanej kwoty, więc zazwyczaj wychodzi bardzo drogo.